امام كاظم عليه السلام فرمود: خدا در زمين بندگانى دارد كه براى رفع نيازهاى مردم مى كوشند؛ اينان در روز قيامت در امان هستند.//// الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏2، ص: 197.
 


  چاپ        ارسال به دوست

قطره ای از دریا؛

حقیقتی که اهل کتاب و یهود درباره تغییر قبله می دانستند؛ اما آن را کتمان کردند

اهل كتاب و یهود با آنكه حقّانیّت این تغییر را میدانستند و قبلاً در كتاب‏هایشان خوانده بودند كه پیامبر اسلام به سوى دو قبله نماز مى ‏گزارد، امّا این حقیقت را كتمان نموده و یا با القاى شبهات و سؤالات، نقش تخریبى ایفا مى‏ كردند و خداوند با جمله‏ ى «و ما اللّه بغافل عمّا یعملون» آنان را تهدید مى‏ نماید.

استاد محسن قرائتی در ادامه سلسله مباحث تفسیری خود با موضوع تفسیر قطره ای به بیان آموزه های آیه 144 سوره بقره پرداخته است.

 

 


آيه: 

 

قَدْ نَرَى‏ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَبَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ وَ مَا اللَّهُ بِغَفِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ‏

 

ترجمه:


(اى پیامبر!) همانا می ‏بینیم كه تو (در انتظار نزول وحى، چگونه) روى به آسمان می ‏كنى، اكنون تو را به سوى قبله ‏اى كه از آن خشنود باشى، بر می‏گردانیم. پس روى خود را به جانب مسجدالحرام كن. و (شما اى مسلمانان) هر جا بودید، روى خود را به جانب آن بگردانید و همانا كسانى كه كتاب (آسمانى) به آنها داده شده، (به خوبى) می ‏دانند كه این فرمان به حقّ است كه از ناحیه‏ ى پروردگار صادر شده و خداوند از اعمال آنها غافل نیست.


* نکته ها                     

این آیه حاكى از آن است كه پیامبر صلى الله علیه وآله منتظر و مشتاق نزول وحى در جهت تغییر قبله بود و این تغییر قبله از بیت ‏المقدّس به كعبه، وعده‏ ى خداوند به پیامبرش بوده است، ولى آن حضرت در موقع دعا، بى ‏آنكه چیزى بگوید، به سوى آسمان نگاه می ‏كرد تا اینكه آیه نازل شد و دستور داد كه رسول اكرم صلى الله علیه و آله و همه ‏ى مسلمانان در موقع عبادت، رو به سوى مسجدالحرام و كعبه نمایند. اهل كتاب و یهود با آنكه حقّانیّت این تغییر را می ‏دانستند و قبلاً در كتاب‏ هایشان خوانده بودند كه پیامبر اسلام به سوى دو قبله نماز می ‏گزارد، امّا این حقیقت را كتمان نموده و یا با القاى شبهات و سؤالات، نقش تخریبى ایفا مى‏كردند و خداوند با جمله‏ ى «و ما اللّه بغافل عمّا یعملون» آنان را تهدید می‏نماید. [1]

رضایت رسول اكرم صلى الله علیه وآله از قبله بودن كعبه، دلائلى داشت از جمله:

الف: كعبه، قبله‏ى ابراهیم علیه السلام بود.

ب: از زخم زبان، تحقیر و استهزاى یهود آسوده می‏شد.

ج: استقلال مسلمانان به اثبات می‏رسید.

د: به اوّلین پایگاه توحید یعنى كعبه، توجّه می‏شد.

چون مسئله‏ ى تغییر قبله یك حادثه ‏ى مهمّى بود، لذا در آیه، دو بار در مورد توجّه به كعبه، فرمان داده شده است: یك‏بار خطاب به پیامبر با لفظ؛ «وجهك» و یك‏بار خطاب به مسلمانان با كلمه؛ «وجوهكم»


* پيام ها                      

1- آسمان، سرچشمه‏ ى نزول وحى و نظرگاه انبیاست. «نرى تقلّب وجهك فی ‏السماء»

2- خداوند به خواسته انسان‏ها آگاه است. «فلنولّینّك قبلة ترضاها»

3- تشریع و تغییر احكام، از طرف خداوند است و پیامبر از پیش خود، دستورى صادر نمی‏كند. «فولوّا...»

4- ادب پیامبر در نزد خداوند به قدرى است كه تقاضاى تغییر قبله را به زبان نمی آورد، بلكه تنها با نگاه، انتظارش را مطرح می‏نماید. «قد نرى تقلب وجهك»

5 - خداوند رضایت رسولش را میخواهد و رضاى خداوند در رضاى رسول اوست. «قبلة ترضاها»

6- قرآن، دانشمندانى كه حقیقت را میدانند، ولى باز هم طفره می‏روند، تهدید و نكوهش می‏كند. «لیعلمون انّه الحقّ... و ما اللّه بغافل عمّا یعملون»

7- نباید دستورات دین را به مردم سخت گرفت. «شطر» به معنى سمت است. یعنى به سمت مسجدالحرام ایستادن كافى است و لازم نیست بطور دقیق رو به كعبه باشد. «فوَلّوا وجوهكم شطره»

 

1) تفسیر مجمع‏ البیان


١٤:٠٢ - يکشنبه ١٣ اسفند ١٣٩٦    /    عدد : ٦٧٤٢٩    /    تعداد نمایش : ١٠٢


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید: